Hondenforum Hondenforum Hondenforum Hondenforum Hondenforum
Hondenforum

Bacteriën

31-10-2012 | door: Sietske Kremer, veterinair homeopaat i.o. | website

BACTERIËN: VIJAND OF VRIEND?
Wanneer bacteriën in het nieuws komen is het altijd negatief: neem de recente salmonella infectie via gerookte zalm. In ons collectief bewustzijn zijn bacteriën iets dat bestreden moet worden. Wel worden we er steeds vaker mee geconfronteerd dat de “wondermiddelen” die voor dit doel zijn uitgevonden tekort schieten wanneer mens of dier ziek wordt en er bacteriën in het spel zijn.

Een heel andere kijk op bacteriën kwam ik tegen toen ik materiaal verzamelde voor mijn scriptie over niesziekte bij katten en toevallig een tweetal artikelen vond over het microbioom, de naam die wordt gegeven aan de verzameling micro-organismen (eencelligen als bacteriën, schimmels enz.) die een levend wezen met zich meedraagt - op de huid, in alle lichaamsopeningen en in het spijsverteringsstelsel - en dat onmisbaar is bij het in stand houden van gezondheid.

Het speelt een belangrijke rol bij het afbreken van voedingsstoffen, zodat hieruit bruikbare bouw- en brandstoffen kunnen worden gehaald en afvalstoffen kunnen worden afgevoerd. Omdat het microbioom er geen belang bij heeft dat de omgeving waarin het leeft en werkt verstoord wordt door ziekte of dood van de gastheer, levert het een belangrijke bijdrage aan diens immuunsysteem en wordt er alles aan gedaan om het milieu in balans te houden: microben die mogelijk een minder gunstig effect hebben op de gezondheid worden onder controle gehouden.

In de klassieke homeopathie speelt de constitutie van de patiënt een prominente rol bij het bepalen van een plan van aanpak in de behandeling. De constitutie is, kort gezegd, een verzameling van eigenschappen die iemand maken tot wie hij is en die iedereen uniek maakt.

Het gaat om zowel uiterlijkheden als aanleg in de ruimste zin van het woord (zowel talenten als gevoeligheden voor aandoeningen, vaak in combinatie met invloeden van buiten) en hoe dit zich uit.

Sinds de ontdekking van DNA is er van uit gegaan dat erfelijkheid hier hoofdzakelijk de basis van is. Inmiddels lijkt het microbioom, en met name de darmflora, mogelijk minstens even belangrijk te zijn: ook hier geldt dat de samenstelling van micro-organismen bij iedereen verschillend is (en de hoeveelheid genetisch materiaal dat we met het microbioom bij ons meedragen is 100x(!) de hoeveelheid van ons eigen genetisch materiaal), en dat factoren van buiten het evenwicht hierin kunnen veranderen en daarmee het welzijn van de drager kunnen beïnvloeden. Dit gegeven versterkt de homeopathische filosofie dat iedere aandoening bij iedere patiënt een individuele aanpakt vraagt.

Het microbioom dat een individu opbouwt komt voort uit die micro-organismen waar het sinds zijn geboorte mee in aanraking is gekomen; hoe meer diversiteit er is, hoe beter er op allerlei situaties ingesprongen kan worden en hoe beter het lichaam zich kan weren tegen ‘slechte’ micro-organismen. Proeven met muizen in een steriele omgeving laten zelfs zien dat zij ander gedrag vertonen dan muizen met een normale darmflora, en bij groepen dociele en agressieve muizen waarbij de darmflora omgeruild is, blijkt het gedrag eveneens omgeruild te worden. Naast ziekte en gezondheid heeft de samenstelling van het microbioom o.a. ook invloed op het gewicht van de gastheer.


WAT KAN DIT BETEKENEN VOOR HONDEN?

Er is dus geen ontkomen aan bacteriën, en zo te zien zou je dat ook niet moeten willen. Het al dan niet aanwezig zijn in het microbioom van bepaalde (groepen) bacteriën kan dus invloed hebben op het al dan niet krijgen van aandoeningen als darmziekten, allergieën, astma, overgewicht, diabetes, infecties en mogelijk zelfs bepaalde vormen van kanker.

Pups die op een normale manier worden geboren, krijgen hun eerste bacteriën van hun moeder; de moedermelk helpt deze bacteriën te voeden en zich te vestigen in maag en darmen van het dier. Zo begint de pup aan het opbouwen van zijn eigen microbioom.

Socialiseren is daarom niet alleen belangrijk voor het gedrag van de hond, maar het in contact komen met andere levende wezens helpt bij het uitbreiden van de verzameling microben.

Bij pups die via een keizersnede ter wereld komen zal de samenstelling van het microbioom anders beginnen. De eerste bacteriën waar zij mee in aanraking komen, zijn afkomstig van de huid van de moeder i.p.v. uit het geboortekanaal. Het is niet gezegd dat dit op termijn een negatieve invloed heeft op de pup, maar kan een verschil maken bij jonge dieren die nog een immuunsysteem moeten ontwikkelen.

Bij jongen die op surrogaatmelk moeten worden groot gebracht, ligt dat wat anders. Dit product wordt onder steriele omstandigheden gemaakt en beperkt daardoor de opbouw van de diversiteit van de darmflora, wat gevolgen kan hebben voor het immuunsysteem bij het jonge dier (gevoeliger voor infecties). Dit kan op de langere termijn ook invloed hebben op de gezondheid, als hiervoor vanuit de constitutie al een bepaalde gevoeligheid is.


VOEDING

Voor fabrieksvoer in het algemeen geldt, dat het in een steriele omgeving wordt geproduceerd. Enerzijds moeten de granen die erin verwerkt op hoge temperaturen verhit worden om deze af te breken, zodat ze überhaupt te verwerken zijn door het spijsverteringsstelsel van honden, die van nature vleeseters zijn; anderzijds zal de producent het risico niet willen lopen dat er schadelijke bacteriën in de dierlijke grondstoffen worden gevonden die gebruikt worden bij het vervaardigen van het voer.

Het nadeel hiervan is dat, behalve door de verhitting enzymen uit de voeding worden vernietigd die nodig zijn voor het omzetten van stoffen in het lichaam, ook goede bacteriën kunnen verdwijnen. Het zijn niet alleen de bacteriën in het voer zelf die van belang kunnen zijn, maar ook de bacteriën die nodig zijn bij het verwerken van - en worden aangetrokken door - bepaalde voedingsstoffen, die nuttig zijn bij het in balans houden van de darmflora.

Granen (ook rijst en maïs) belasten eigenlijk het stofwisselingsproces van een hond alleen maar en voegen weinig toe qua voedingswaarde - ze zorgen hoofdzakelijk voor meer ontlasting.

We zien in toenemende mate allergieën bij honden en katten waarvan de symptomen afnemen wanneer granen uit het dieet worden verbannen.

Rauw, vers vlees en botten (barf) kan een betere optie zijn, mits het goed is samengesteld, zodat er geen tekorten van bepaalde voedingsstoffen optreden. Belangrijk is ook dat het voer dat eventueel overblijft, niet te lang ongekoeld blijft staan want dan kunnen de bacteriën die er in zitten wel een gevaar opleveren.


HYGIËNE

Goede hygiëne in de leefomgeving van de hond is belangrijk. Met name in organisch materiaal (voedselresten, bloed, braaksel enz.) kunnen bacteriekolonies enorm in omvang toenemen in korte tijd. Toch is een te steriele omgeving, met name voor jonge pups, niet bevorderlijk bij het ontwikkelen van het immuunsysteem. Immers, dit moet wel iets te doen hebben om goed leren te functioneren.

En eigenlijk hoeven honden niet regelmatig in bad - tenzij ze in iets smerigs hebben liggen rollen of iets dergelijks; het tast de natuurlijke balans van het microbioom op de huid, in de oren e.d. alleen maar aan. Als honden huidklachten hebben waardoor ze niet zo fris ruiken, ligt de oorzaak meestal dieper. Het wassen van de huid biedt dan geen oplossing voor het probleem.


MEDICIJNEN

Van antibiotica is inmiddels wel bekend dat het niet zo’n wondermiddel is bij het genezen van infecties als lange tijd gedacht werd. ‘Even een kuurtje’, preventief of bij milde klachten is niet aan te raden. Het microbioom wordt er hooguit door ontregeld, omdat bepaalde groepen bacteriën er door aangepakt worden, ook de nuttige. Diverse kuren achter elkaar, gericht op verschillende groepen bacteriën kunnen langdurig voor klachten zorgen, met name darmproblemen.

Lang niet alle ontstekingen zijn bacterieel van oorsprong - het is in feite een verdedigingsmechanisme van het lichaam om ongewenste stoffen uit te drijven. Vaak zijn hiervoor prima oplossingen in de homeopathie te vinden. Ook voor bacteriële infecties zijn er overigens homeopathische middelen die het zelfherstellend vermogen ondersteunen in plaats van te ontregelen.

Als we zorgvuldiger met antibiotica omgaan, blijven deze langer doeltreffend wanneer ze écht nodig zijn!

Voor ontstekingsremmers geldt: als we het lichaam de mogelijkheid die het van nature heeft om af te rekenen met indringers van buiten (waarvoor ontstekingen dienen) ontnemen, ontnemen we het ook de mogelijkheid om echt te genezen. We zien dan de symptomen wel verdwijnen, maar deze komen vaak weer terug, of er komen andere klachten voor in de plaats.


WANDELEN

In het buitengebied blijkt de diversiteit van micro-organismen veel groter dan in stedelijke gebieden. Regelmatig een flinke wandeling op de hei of in het bos is dus ook bevorderlijk voor het in balans houden van het microbioom.


MEER WETEN?
Genoemde artikelen over het microbioom zijn Engelstalig:


Ik heb deze in het Nederlands vertaald. Geïnteresseerd? 
Stuur me een mail: sietske.kremer@hotmail.com
Voor meer informatie over homeopathie voor honden: www.nadurra-homeopathievoordieren.nl